
Na opakowaniach płynów do instalacji można znaleźć oznaczenia -15°C, -20°C czy -35°C. Nie są to przypadkowe nazwy: informują o określonym wariancie temperaturowym medium. Temperatura krystalizacji glikolu pomaga ocenić, w jakich warunkach roztwór zacznie tworzyć kryształy lodu. Nie oznacza jednak, że dokładnie w tej chwili cały płyn zmieni się w jednolitą, twardą bryłę. Zrozumienie różnicy jest ważne zarówno przy projektowaniu instalacji, jak i przy wyborze gotowego płynu GLITHERM.
Co oznacza temperatura krystalizacji glikolu?
W roztworach glikolu z wodą ochładzanie prowadzi do stopniowego pojawiania się kryształów, a nie zawsze do nagłego zamarznięcia całej objętości. Początkowo może powstawać mieszanina cieczy i lodu, która wraz z dalszym spadkiem temperatury staje się coraz gęstsza. W dokumentacji technicznej konkretnego płynu trzeba zatem odróżniać początek krystalizacji od warunków, w których medium przestaje swobodnie przepływać. Temperatura krystalizacji glikolu jest jednym z parametrów doboru, ale sama nie opisuje jeszcze zachowania roztworu w pracującej instalacji. Znaczenie mają także skład preparatu i sposób eksploatacji obiegu.
Zamarzanie glikolu – dlaczego woda zmienia jego właściwości?
Czysty glikol i jego mieszanina z wodą mają różne właściwości temperaturowe. Dodanie odpowiedniej ilości glikolu obniża temperaturę zamarzania roztworu względem samej wody. Wielkość tego efektu zależy od rodzaju związku i stężenia; nie jest prostą zależnością, którą można bezpiecznie obliczać metodą proporcji dla każdego zakresu. Zamarzanie glikolu w roztworze oznacza w praktyce zachowanie całej mieszaniny, a nie tylko czystego MPG lub MEG. Z tego powodu informacji z karty gotowego preparatu nie należy zastępować tabelą dotyczącą innego produktu. Przy zmianie medium warto też sprawdzić jego lepkość i wymagania pomp.
Co oznaczają oznaczenia -15°C, -20°C i -35°C w GLITHERM?
W ofercie Distripark są dostępne gotowe warianty GLITHERM PRO i GLITHERM ET o określonych temperaturach krzepnięcia. Przykładowo GLITHERM PRO -15°C zawiera 33% glikolu propylenowego, PRO -20°C – 39%, a PRO -35°C – 51%. W serii etylenowej analogiczne oznaczenia odpowiadają innym stężeniom: ET -15°C zawiera 28% MEG, ET -20°C – 35%, a ET -35°C – 48%. Dane te odnoszą się do konkretnych formulacji, nie do każdego roztworu glikolu na rynku. Porównując warianty, trzeba uwzględnić bazę chemiczną, dokumentację produktu oraz wymaganą temperaturę pracy instalacji.
Czy płyn -20°C można stosować przy temperaturze -20°C?
Oznaczenie wariantu nie oznacza, że -20°C jest automatycznie bezpieczną temperaturą eksploatacji każdego układu. Jeśli ciecz ma swobodnie krążyć, projektant powinien uwzględnić odpowiedni zapas względem temperatury, przy której zaczynają tworzyć się kryształy. Innego poziomu ochrony może potrzebować pracujący obieg chłodniczy, a innego instalacja wyłączana na zimę, w której istotna jest przede wszystkim ochrona elementów przed uszkodzeniem. Należy uwzględnić miejsce montażu przewodów, możliwość awarii zasilania oraz sposób uruchamiania układu po postoju. Nie dobieraj płynu wyłącznie do prognozowanej minimalnej temperatury powietrza.
Dlaczego większe stężenie glikolu nie zawsze jest lepsze?
Roztwór o niższej temperaturze krzepnięcia zawiera zwykle więcej glikolu, lecz ma również inne właściwości przepływowe. Wzrost lepkości może zwiększać opory w rurach i wymiennikach, a zmiana pojemności cieplnej wpływa na ilość ciepła przenoszonego przez medium. Nieuzasadnione użycie wariantu -35°C, zamiast -15°C może więc oznaczać dodatkowe obciążenie dla pomp. Z drugiej strony zbyt słaby roztwór nie zapewni wymaganej ochrony przed mrozem. Temperatura krystalizacji glikolu musi być analizowana razem z parametrami instalacji. W chłodniach przemysłowych szczególne znaczenie mają przepływ i warunki procesu chłodniczego.
Jak wybrać wariant temperaturowy do instalacji?
Przed zakupem warto zebrać dane potrzebne do oceny wymaganej ochrony. W przypadku większych układów uzgodnienie ich z projektantem lub serwisem może ograniczyć ryzyko kosztownej wymiany płynu. Sprawdź:
- najniższą temperaturę, na jaką może być narażony płyn podczas pracy i postoju;
- zalecenia producentów pomp, wymienników i pozostałych urządzeń;
- rodzaj glikolu dopuszczony do stosowania w danym obiegu;
- objętość instalacji oraz ewentualny kontakt medium z wodą użytkową lub żywnością;
- informacje o płynie znajdującym się już w układzie.
Przy instalacjach centralnego ogrzewania ryzyko zamarzania może dotyczyć tylko wybranych odcinków, ale należy ocenić projekt całościowo.
Czy rozcieńczanie koncentratu wpływa na zamarzanie glikolu?
Tak. Koncentraty GLITHERM wymagają przygotowania mieszaniny o stężeniu dobranym do wymagań instalacji, zgodnie z instrukcją producenta. Do rozcieńczania zalecana jest woda demineralizowana. Nie wystarczy jednak dolać dowolnej ilości wody do koncentratu i założyć, że otrzymany płyn będzie odpowiadał konkretnemu oznaczeniu temperaturowemu. Należy korzystać z danych dla wybranego produktu i skontrolować parametry mieszaniny po przygotowaniu. Gotowych roztworów GLITHERM PRO ani GLITHERM ET nie należy samodzielnie rozcieńczać – zmienia się wówczas także zawartość dodatków ochronnych.
Temperatura krystalizacji glikolu a kontrola płynu w eksploatacji
Parametry płynu mogą zmieniać się podczas użytkowania instalacji, zwłaszcza wskutek dolewania wody, wycieków czy mieszania różnych preparatów. Jeśli nie wiadomo, jaki roztwór znajduje się w obiegu, warto rozważyć badanie jego właściwości. Pomiary stężenia i inne analizy umożliwiają ocenę zgodności medium z wymaganiami technicznymi. Zamarzanie glikolu przy innej temperaturze niż przewidywana może być skutkiem zmienionego składu, dlatego nie należy oceniać stanu płynu jedynie na podstawie koloru. W Distripark oferujemy różne warianty gotowego GLITHERM oraz koncentraty; przy większych instalacjach pomagamy ustalić warunki dostawy i zakres dodatkowych usług.
