Przemysł spożywczy obejmuje produkcję i przetwórstwo żywności, napojów, soków, produktów mleczarskich, wyrobów mięsnych i rybnych, pieczywa, słodyczy oraz przetworów owocowo-warzywnych. W tej kategorii znajdują się surowce, dodatki do żywności i produkty chemiczne wykorzystywane zarówno w formulacjach spożywczych, jak i w procesach pomocniczych, myciu, dezynfekcji oraz obsłudze instalacji produkcyjnych.
Dobór surowca do przemysłu spożywczego powinien uwzględniać jego przeznaczenie, funkcję technologiczną, jakość, czystość i dokumentację. Należy wyraźnie odróżniać substancje przeznaczone do żywności od produktów technicznych, paszowych i chemii do mycia urządzeń, które nie są dodatkami spożywczymi.
Surowce i dodatki do produkcji żywności
W produkcji żywności wykorzystuje się regulatory kwasowości, konserwanty, przeciwutleniacze, stabilizatory, zagęstniki, emulgatory, substancje słodzące, środki spulchniające oraz wybrane sole mineralne. Do przykładów należą sorbitol E420, cytrynian sodu E331, kwas askorbinowy E300, benzoesan sodu E211, sorbinian potasu E202 i wodorowęglan sodu E500.
Zastosowanie każdego dodatku powinno zostać sprawdzone dla konkretnej kategorii żywności i warunków użycia. Sam numer E nie oznacza, że substancja jest dopuszczona do wszystkich produktów spożywczych.
Regulatory kwasowości i składniki stabilizujące pH
Kontrola kwasowości jest ważna w produkcji napojów, przetworów, sosów, wyrobów mlecznych i innych produktów spożywczych. W odpowiednich recepturach stosuje się między innymi kwas cytrynowy, kwas mlekowy, kwas jabłkowy, cytryniany oraz octany.
Regulatory kwasowości wpływają na profil smakowy, stabilność i parametry technologiczne żywności. Ich dobór powinien uwzględniać recepturę, rodzaj produktu oraz wymagania prawne.
Konserwanty i przeciwutleniacze spożywcze
W wybranych produktach spożywczych stosowane są konserwanty, takie jak benzoesan sodu, sorbinian potasu i kwas sorbowy, oraz przeciwutleniacze, między innymi kwas askorbinowy. Odpowiednio dobrane dodatki mogą wspierać trwałość żywności i ochronę jej określonych właściwości.
Przed ich użyciem należy zweryfikować dopuszczenie w konkretnej kategorii produktu, maksymalne poziomy stosowania, wymagania dotyczące oznakowania oraz pozostałe warunki określone przez przepisy.
Zagęstniki, emulgatory i stabilizatory do żywności
Do kształtowania konsystencji produktów spożywczych wykorzystuje się odpowiednie stabilizatory, zagęstniki i emulgatory. Wśród surowców stosowanych w wybranych recepturach znajdują się guma ksantanowa, guma guar oraz inne składniki wpływające na lepkość, teksturę i stabilność produktu.
Chemia do zakładów mleczarskich
Zakłady mleczarskie wykorzystują dodatki do produkcji serów, jogurtów, deserów i innych produktów mlecznych. Równolegle stosowana jest chemia procesowa do mycia i utrzymania higieny urządzeń, w tym odpowiednie produkty alkaliczne oraz preparaty wykorzystywane w systemach CIP.
Należy odróżniać składniki przeznaczone do żywności od reagentów służących do usuwania tłuszczów, białek i osadów z instalacji.
Chemia dla zakładów mięsnych i przetwórstwa ryb
W zakładach mięsnych i rybnych ważne są dodatki do odpowiednich produktów spożywczych, a także chemia do mycia tunelowego, mycia obiegowego, czyszczenia powierzchni i dezynfekcji. Dobór preparatów powinien odpowiadać rodzajowi zanieczyszczeń, wymaganiom higienicznym i materiałom urządzeń.
Surowce do produkcji napojów, soków i przetworów owocowo-warzywnych
W produkcji napojów i soków stosuje się odpowiednie regulatory kwasowości, substancje słodzące, przeciwutleniacze i składniki stabilizujące. W przetwórstwie owoców i warzyw istotne mogą być również konserwanty, środki wpływające na teksturę oraz dodatki przeznaczone do zalew i marynat.
Rodzaj i ilość stosowanych dodatków powinny być dostosowane do receptury i przepisów obowiązujących dla danej kategorii żywności.
Mycie CIP, czyszczenie i dezynfekcja instalacji spożywczych
W zakładach spożywczych wykorzystywane są procesy mycia obiegowego CIP, czyszczenia powierzchni i dezynfekcji urządzeń. W odpowiednich technologiach stosuje się ług sodowy, sodę kaustyczną, wybrane kwasy i specjalistyczne preparaty myjące.
Produkty te nie są dodatkami do żywności. Powinny być stosowane zgodnie z przeznaczeniem, dokumentacją producenta, procedurami higienicznymi oraz wymaganiami dotyczącymi pozostałości środków po myciu. Produkty biobójcze wymagają dodatkowej weryfikacji dopuszczonego zastosowania.
Produkty do chłodni i instalacji technologicznych
Zakłady spożywcze korzystają również z chłodni przemysłowych i obiegów transportujących energię cieplną. W takich układach mogą być stosowane odpowiednie płyny glikolowe, dobierane według parametrów instalacji i ryzyka kontaktu z żywnością. Płyn instalacyjny nie staje się dodatkiem spożywczym tylko dlatego, że wykorzystuje się go na terenie zakładu produkującego żywność.
Jak dobrać produkty dla przemysłu spożywczego?
- określ zastosowanie: dodatek do żywności, surowiec technologiczny, środek myjący, dezynfektant lub produkt instalacyjny,
- sprawdź jakość produktu, numer E i zgodność z wymaganiami dla konkretnej kategorii żywności, jeżeli surowiec ma być dodawany do produktu spożywczego,
- zweryfikuj skład, stężenie, czystość, alergeny, parametry mikrobiologiczne i świadectwo analizy, jeżeli mają zastosowanie,
- dobierz opakowanie i sposób dozowania do wymagań procesu produkcyjnego,
- sprawdź specyfikację, COA, dokumenty SDS/TDS, wymagania CLP i ADR oraz przepisy dotyczące żywności i chemii procesowej.
Soda oczyszczona - wodorowęglan soduCena netto odCena brutto od116,85 zł 95,00 złcena za kg odCena brutto cena za kg od3,20 zł 2,60 zł
Cytrynian sodu, cytrynian trójsodowy E331Cena netto odCena brutto od661,13 zł 537,50 złcena za kg odCena brutto cena za kg od16,76 zł 13,63 zł
Benzoesan sodu E211, konserwant granulkiCena netto odCena brutto od510,45 zł 415,00 złcena za kg odCena brutto cena za kg od11,19 zł 9,10 zł
ADR ADR Soda kaustyczna NaOH — płatki, granulki i mikrogranulki dla firmCena netto odCena brutto od110,70 zł 90,00 złcena za kg odCena brutto cena za kg od3,87 zł 3,15 zł
Produkt z Polski ADR ADR Produkt z Polski Kwas solny syntetyczny 33% Ultra Pure, DPPL ok. 1100 kgCena nettoCena brutto2 927,40 zł 2 380,00 zł