Emulgatory, dyspergatory i dodatki formulacyjne to surowce wykorzystywane do stabilizacji układów wieloskładnikowych oraz modyfikowania właściwości gotowych formulacji. W tej kategorii znajdują się między innymi emulgatory, dyspergatory, środki zwilżające, adhezyjne i antypienne oraz dodatki wspomagające stabilność i właściwości aplikacyjne produktów przemysłowych.
Dobór właściwego dodatku zależy od rodzaju faz występujących w formulacji, polarności składników, wymaganego poziomu zwilżania, stabilności dyspersji, poziomu pienienia, pH oraz przeznaczenia produktu końcowego. Ten sam rodzaj dodatku może być stosowany między innymi w detergentach, farbach i powłokach, tworzywach, kauczuku, lateksie, płynach obróbczych lub preparatach technicznych.
Emulgatory umożliwiają tworzenie i stabilizowanie układów zawierających składniki o różnej polarności. Pomagają utrzymać jednorodność emulsji, ograniczają rozdzielanie faz oraz mogą wpływać na lepkość, zwilżanie i właściwości aplikacyjne gotowego produktu.
W zależności od wymaganej formulacji stosowane są między innymi surfaktanty niejonowe, etoksylowane alkohole tłuszczowe, pochodne amin, estry oraz specjalistyczne mieszaniny emulgujące. Przy wyborze produktu należy uwzględnić rodzaj emulsji, kompatybilność składników oraz wymagane parametry technologiczne.
Dyspergatory wspomagają rozprowadzanie cząstek fazy rozproszonej i ograniczają ich ponowną agregację. Są wykorzystywane między innymi w formulacjach zawierających pigmenty, napełniacze, lateks, kauczuk oraz inne nierozpuszczalne składniki wymagające stabilnej dyspersji.
Środki zwilżające obniżają napięcie powierzchniowe i ułatwiają kontakt cieczy z powierzchnią lub cząstkami stałymi. Dzięki temu mogą poprawiać rozprowadzanie formulacji, penetrację powierzchni, dyspergowanie pigmentów i efektywność procesów produkcyjnych.
Dodatki formulacyjne mogą również odpowiadać za poprawę adhezji do powierzchni, ograniczanie niepożądanego pienienia oraz ochronę elementów metalowych przed korozją. Funkcje te są szczególnie istotne w formulacjach przemysłowych, powłokach, środkach czyszczących, płynach obróbczych oraz preparatach technicznych.
Przy doborze dodatku należy zawsze opierać się na jego rzeczywistej funkcji technologicznej i dokumentacji producenta. Nie każdy surfaktant jest automatycznie emulgatorem lub dyspergatorem w każdej formulacji, dlatego wymagane jest sprawdzenie TDS, zalecanego stężenia oraz kompatybilności z pozostałymi komponentami.